(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.350. అధ్యాయః 350
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
వైశంపాయనేన జనమేజయంప్రతి అర్జునాయ స్వమాహాత్ంయఖ్యాపనపూర్వకం శ్రీకృష్ణకృతనారాయణాదిస్వనామనిర్వచనానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

జనమేజయ ఉవాచ। 12-350-0x(6605)(79899)
అస్తౌషీద్వైదికైర్వ్యాసః సశిష్యో మధుసూదనం।
నామభిర్వివిధైరేషాం నిరుక్తం భగవన్మమ॥ 12-350-1(79900)
వక్తుమర్హసి శుశ్రూషోః ప్రజాపతిపతేర్హరః।
శ్రుత్వా భవేయం యత్పూతః శరచ్చంద్ర ఇవామలః॥ 12-350-2(79901)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-350-3x(6606)
శృణు రాజన్యథాచష్ట ఫల్గునస్య హరిః ప్రభుః।
ప్రసన్నాత్మాత్మనో నాంనాం నిరుక్తం గుణకర్మజం॥ 12-350-3(79902)
నామభిః కీర్తితైస్తస్య కేశవస్య మహాత్మనః।
పృష్టవాన్కేశవం రాజన్ఫగునః పరవీరహా॥ 12-350-4(79903)
అర్జున ఉవాచ। 12-350-5x(6607)
భగవన్భూతభవ్యేశ సర్వభూతసృగవ్యయ।
లోకధామ జగన్నాథ లోకానామభయప్రద॥ 12-350-5(79904)
యాని నామాని తే దేవ కీర్తితాని మహర్షిభిః।
వేదేషు సపురాణేషు యాని గుహ్యాని కర్మభిః॥ 12-350-6(79905)
తేషాం నిరుక్తం త్వత్తోఽహం శ్రోతుమిచ్ఛామి కేశవ।
న హ్యన్యో వర్ణయేన్నాంనాం నిరుక్తం త్వామృతే ప్రభో॥ 12-350-7(79906)
శ్రీభగవానువాచ। 12-350-8x(6608)
ఋగ్వేదే సయజుర్వేదే తథైవాథర్వసామసు।
పురాణే సోపనిషదే తథైవ జ్యోతిషేఽర్జున॥ 12-350-8(79907)
సాంఖ్యే చ యోగశాస్త్రే చ ఆయుర్వేదే తథైవ చ।
బహూని మమ నామాని కీర్తితాని మహర్షిభిః॥ 12-350-9(79908)
గౌణాని తత్ర నామాని కర్మజాని చ కానిచిత్।
నిరుక్తం కర్మజానాం త్వం శృణుష్వ ప్రయతోఽనఘ॥ 12-350-10(79909)
కథ్యమానం మయా తాత త్వం హి మేఽర్ధం స్మృతః పురా।
నమోఽతియశమే తస్మై దేవానాం పరమాత్మనే॥ 12-350-11(79910)
నారాయణాయ విశ్వాయ నిర్గుణాయ గుణాత్మనే।
యస్య ప్రసాదజో బ్రహ్మా రుద్రస్య క్రోధసంభవః॥ 12-350-12(79911)
యోసౌ యోనిర్హి సర్వస్య స్థావరస్య చరస్య చ।
అష్టాదశగుణం యత్తత్సత్వం సత్వవతాంవర॥ 12-350-13(79912)
ప్రకృతిః సా పరా మహ్యం రోదసీ లోకధారిణీ।
ఋతా సత్యాఽమరా జయ్యా లోకానామాత్మసంజ్ఞితా॥ 12-350-14(79913)
తస్మాత్సర్వాః ప్రవర్తంతే సర్గప్రలయవిక్రియాః।
తపో యజ్ఞశ్చ యష్టా చ పురాణః పురుషో విరాట్॥ 12-350-15(79914)
అనిరుద్ధ ఇతి ప్రోక్తో లోకానాం ప్రభవాప్యయః।
బ్రాహ్మే రాత్రిక్షయే ప్రాప్తే తస్య హ్యమితతేజసః॥ 12-350-16(79915)
ప్రసాదాత్ప్రాదురభవత్పద్మమర్కనిభం క్షణాత్।
తత్ర బ్రహ్మా సమభవత్స తస్యైవ ప్రసాదజః॥ 12-350-17(79916)
అహ్నః క్షయే లలాటాచ్చ సుతో దేవస్య వై తథా।
క్రోధావిష్టస్య సంజజ్ఞే రుద్రః సంహారకారకః॥ 12-350-18(79917)
ఏతౌ ద్వౌ విబుధశ్రేష్ఠౌ ప్రసాదక్రోధజావుభౌ।
తదాదర్శితపంథానౌ సృష్టిసంహారకారకౌ॥ 12-350-19(79918)
నిమిత్తమాత్రం తావత్ర సర్వప్రాణివరప్రదౌ।
కపదీం జటిలో ముండః శ్మశానగృహసేవకః॥ 12-350-20(79919)
ఉగ్రవ్రతచరో రుద్రో యోగీ త్రిపురదారణః।
దక్షక్రతుహరశ్చైవ భగనేత్రహరస్తథా॥ 12-350-21(79920)
నారాయణాత్మకో జ్ఞేయః పాండవేయ యుగేయుగే।
తస్మిన్హి పూజ్యమానే వై దేవదేవే మహేశ్వరే॥ 12-350-22(79921)
సంపూజితో భవత్పార్థ దేవో నారాయణః ప్రభుః।
అహమాత్మా హి లోకానాం విశ్వేషాం పాండునందన॥ 12-350-23(79922)
తస్మాదాత్మానమేవాగ్రే రుద్రం సంపూజయాంయహం।
యద్యహం నార్చయేయం వై ఈశానం వరదం శివం॥ 12-350-24(79923)
ఆత్మానం నార్చయేత్కశ్చిదితి మే భావితాత్మనః।
మయా ప్రమాణం హి కృతం లోకః సమనువర్తతే॥ 12-350-25(79924)
ప్రమాణాని హి పూజ్యాని తతస్తం పూజయాంయహం।
యస్తం వేత్తి స మాం వేత్తి యోఽను తం స హి మామను॥ 12-350-26(79925)
రుద్రో నారాయణశ్చైవ సత్వమేకం ద్విధా కృతం।
లోకే చరతి కౌంతేయ వ్యక్తిస్థం సర్వకర్మసు॥ 12-350-27(79926)
న హి మే కేనచిద్దేయో వరః పాండవనందన।
ఇతి సంచింత్య మనసా పురాణం రుద్రమీశ్వరం॥ 12-350-28(79927)
పుత్రార్థమారాధితవానహమాత్మానమాత్మనా।
న హి విష్ణుః ప్రణమతి కస్మైచిద్విబుధాయ చ॥ 12-350-29(79928)
ఋతే ఆత్మానమేవేతి తతో రుద్రం నమాంయహం।
సబ్రహ్మకాః సరుద్రాశ్చ సేంద్రా దేవాః సహర్షిభిః॥ 12-350-30(79929)
అర్చయంతి సురశ్రేష్ఠం దేవం నారాయణం హరిం।
భవిష్యతాం వర్తతాం చ భూతానాం చైవ భారత॥ 12-350-31(79930)
సర్వేషామగ్రణీర్విష్ణుః సేవ్యః పూజ్యశ్చ నిత్యశః।
నమస్వ హవ్యదం విష్ణుం తథా శరణదం నమః। 12-350-32(79931)
వరదం నమస్వ కౌంతేయ హవ్యకవ్యభుజం నమః।
చతుర్విధా మమ జనా భక్తా ఏవ హి మే శ్రుతం॥ 12-350-33(79932)
తేషామేకాంతినః శ్రేష్ఠా యే చైవానన్యదేవతాః।
అహమేవ గతిస్తేషాం నిరాశీః కర్మకారిణాం॥ 12-350-34(79933)
యే చ శిష్టాస్త్రయో భక్తాః ఫలకామా హి తే మతాః।
సర్వే చ్యవనధర్మాణః ప్రతిబుద్ధస్తు శ్రేష్ఠభాక్॥ 12-350-35(79934)
బ్రహ్మాణం శితికంఠం చ యాశ్చాన్యా దేవతాః స్మృతాః।
ప్రబుద్ధచర్యాః సేవంతో మామేవైష్యంతి యత్ఫలం॥ 12-350-36(79935)
భక్తం ప్రతి విశేషస్తే ఏష పార్థానుకీర్తితః।
త్వం చైవాహం చ కౌంతేయ నరనారాయణౌ స్మృతౌ॥ 12-350-37(79936)
భారావతరణార్థం తు ప్రవిష్టౌ మానుషీం తనుం।
నానీభ్యధ్యాత్మయోగాంశ్చ యోఽహం యస్మాచ్చ భారత॥ 12-350-38(79937)
నివృత్తిలక్షణో ధర్మస్తథాఽఽభ్యదయికోఽపి చ।
నరాణామయనం ఖ్యాతమహమేకః సనాతనః॥ 12-350-39(79938)
ఆపో నారా ఇతి ప్రోక్తా ఆపో వై నరసూనవః।
అయనం మమ తాః పూర్వమతో నారాయణోస్ంయహం॥ 12-350-40(79939)
ఛాదయామి జగద్విశ్వం భూత్వా సూర్య ఇవాంశుభిః।
సర్వభూతాధివాసశ్చ వాసుదేవస్తతో హ్యహం॥ 12-350-41(79940)
గతిశ్చ సర్వభూతానాం ప్రజనశ్చాపి భారత।
వ్యాప్తే మ రోదసీ పార్థ కాంతిశ్చాభ్యధికా మమ। 12-350-42(79941)
అధిభూతనివిష్టశ్చ తద్విశ్వం చాస్మి భారత।
క్రమణాచ్చాప్యహం పార్థ విష్ణురిత్యభిసంజ్ఞితః॥ 12-350-43(79942)
దమాత్సిద్ధిం పరీప్సంతో మాం జనాః కామయంతి హ।
దివం చోర్వీ చ మధ్యం చ తస్మాద్దామోదరో హ్యహం॥ 12-350-44(79943)
పృశ్నిరిత్యుచ్యతే చాన్నం వేదా ఆపోఽమృతం తథా।
మమైతాని సదా గర్భః పృశ్నిగర్భస్తతో హ్యహం॥ 12-350-45(79944)
ఋషయః ప్రాహురేవం మాం త్రితం కూపనిపాతితం।
పృశ్నిగర్భ త్రితం పాహీత్యేకతద్వితపాతితం॥ 12-350-46(79945)
తతః స బ్రహ్మణః పుత్ర ఆద్యో హ్యృషివరస్త్రితః।
ఉత్తతారోదపానాద్వై పృశ్నిగర్భానుకీర్తనాత్॥ 12-350-47(79946)
సూర్యస్య తపతో లోకానగ్నేః సోమస్య చాప్యుత।
అంశవో యత్ప్రకాశంతే మమైతే కేశసంజ్ఞితాః॥ 12-350-48(79947)
సర్వజ్ఞాః కేశవం తస్మాన్మామాహుర్ద్విజసత్తమాః।
స్వపత్న్యామాహితో గర్భ ఉచథ్యేన మహాత్మనా॥ 12-350-49(79948)
ఉచథ్యేఽంతహింతే చైవ కదాచిద్దేవతాజ్ఞయా।
బృహస్పతిరథావిందత్తాం పత్నీం తస్య ధీమతః॥ 12-350-50(79949)
తతో వై తమృషిశ్రేష్ఠం మైథునోపగతం తథా।
ఉవాచ గర్భః కౌంతేయ పంచభూతగుణాత్మకః॥ 12-350-51(79950)
పూర్వాగతోఽహం వరద నార్హస్యంబాం ప్రబాధితుం।
ఏతద్బృహస్పతిః శ్రుత్వా చుక్రోధ చ శశాప చ॥ 12-350-52(79951)
మైథునాయాగతో యస్మాత్త్వయాఽహం వినివారితః।
తస్మాదంధో యాస్యసి త్వం మచ్ఛాపాన్నాత్ర సంశయః॥ 12-350-53(79952)
స శాపాదృషిముఖ్యస్య దీర్ఘం తమ ఉపేయివాన్।
స హి దీర్ఘతమా నామ నాంనా హ్యాసీదృషిః పురా॥ 12-350-54(79953)
వేదానవాప్య చతురః సాంగోపాంగాన్సనాతనాన్।
ప్రయోజయామాస తదా నామ గుహ్యమిదం మమ॥ 12-350-55(79954)
ఆనుపూర్వ్యేణ విధినా కేశవేతి పునః పునః।
స చక్షుష్మాన్సమభవద్గౌతమశ్చాభవత్పునః॥ 12-350-56(79955)
ఏవం హి వరదం నామ కేశవేతి మమార్జున।
దేవానామథ సర్వేషామృషీణాం చ మహాత్మనాం॥ 12-350-57(79956)
అగ్నిః సోమేన సంయుక్త ఏకయోనిర్ముఖం కృతం।
అగ్నీషోమమయం తస్మాజ్జగత్కృత్స్నం చరాచరం॥ 12-350-58(79957)
అపి హి పురాణే భవతి ఏకయోన్యావగ్నీషోమౌ దేవాశ్చాగ్నిముఖా ఇతి। ఏకయోనిత్వాచ్చ పరస్పరం హర్షయంతో లోకాంధారయంత ఇతి ॥ ॥ 12-350-59(79958)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి నారాయణీయే పంచాశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 350॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-350-1 నిరుక్తం నిర్వచనం॥ 12-350-3 గుణకర్మజం గుణః సర్వజ్ఞత్వాదిస్తజ్జం। కర్మ జగత్సృష్ట్యాది తజ్జం॥ 12-350-14 ఋతా సత్యా మహారాజ యా లోకానామసంజ్ఞితా ఇతి థ. పాఠః॥ 12-350-17 పద్మం పద్మనిభేక్షణేతి ఝ. పాఠః॥ 12-350-32 స్తవ్యః పూజ్యశ్చ నిత్యశ ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-350-33 చతుర్విధాః ఆర్తో జిజ్ఞాసురర్థాథాం జ్ఞానీ చేతి గీతోక్తాః॥ 12-350-40 తేన నారాయణోఽస్ంయహమితి ట. ధ. పాఠః॥ 12-350-41 వాసయామిజగద్విశ్వమితి ధ. పాఠః॥ 12-350-42 సర్వభూతానాం బ్రహ్మాదీనాం చ భారతేతి థ. పాఠః॥ 12-350-45 పృచ్ఛంత్యేనం జిజ్ఞాసవో ధర్మజాతమితి వా పృచ్ఛంత్యేనం క్షుధితాదయ ఇతి వా పృశ్నిర్వేదోఽత్రాది వా గర్భో గర్భస్థాని॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.